Pieter Hoeksma

“Kijk Wapse, daar zit Harms. Hij zit de hele tijd verwondert te koekeloeren naar zijn telefoon. En soms grinnikt hij, dan weer slaat hij zich bijna voor zijn hoofd en dan heeft hij weer bijna tranen van het lachen. Het blijft een bijzonder type.”

Schele Japie kijkt er toch wel bedrukt bij.

“Weet je wat, ik zal hem maar eens een bak bruinebonensap brengen van het huis. Kikkert hij vast wel van op.”

Niet veel later stiefelt Schele Japie met een bak dampende koffie naar zijn vriend Harms. “Nou Japie, doe mij er ook maar eentje”. Wapse denkt, da’s mooi voordelig ook. De beide mannen stappen op Harms af.

Die zit nog helemaal verdiept in het beeld van zijn telefoon. De koffiegeur dringt amper tot hem door. Harms ruikt namelijk weinig tot niks, maar als dan ineens de damp in zijn neusgaten verdwijnt lijkt hij als uit een diepe slaap te ontwaken. Wapse en Schele Japie kijken verwondert toe. “Dank, Japie, prachtig Japie, heerlijk Japie”. De weinige woorden van Harms komen binnen.

“Wat heb jij toch? Man je lijkt van de wereld?”

“Ach mannen, ik heb google te pakken. Volgens mij zijn ze daar de weg kwijt. Maar denk eraan, ik ben blijkbaar wereldberoemd! Kijk maar eens. Mijn vrouw weet tegenwoordig in de digitale wereld erg goed te functioneren. Ik zelf ben daar een stumper in, maar soms? Weet je, als je het niet weet: vraag het vriend Google. En als je iets wil zien, dan maak je een foto en kiepert die in de zoekbalk. Kind kan de was doen. Harms kan de was doen. Maakt hij per ongeluk een selfie. Je wilt niet weten. Ik blijk een super intelligente knappe acteur te zijn. En geloof het of niet het staat er echt. Psst. opletten er staat wel bij in de kleine lettertjes dat AI fouten kunnen aangeven. Nou, ik denk dat Google echt het spoor bijster is, of ik heb altijd buiten de werkelijkheid geleefd. Kom Japie, om van de schrik te bekomen: doe maar een dubbele BB. En nemen jullie er dan ook maar een van mij. Want met een tobinkomen (let op met een B) moet ik als acteur dit kunnen dragen. Maar wie ik nu werkelijk ben?”

De beide vrienden keken elkaar eens diep in de ogen, al moest je bij Schele Japie natuurlijk flink de bocht om. Maar met een dubbele BB gaf het weinig moeite. Zo was dat wel. Verbaasd en verbouwereerd ontdekten ze dat hun Harms geen Harms was. De identiteitscrises die Harms blijkbaar had opgelopen was geheel verklaarbaar. Want kijk wat Google tevoorschijn toverde: een nachtvlinder. Geen acteur. Google was zich letterlijk te pletter geschrokken. Personen, nee dat ging niet meer. Al had hij dit nog wel met zijn vrouw gedeeld. Verbaasd was hij, verbouwereerd was zij. Want echt, de foto van Harms was een heel beroemd acteur. Maar ook was Harms verbaasd toen hij dit wilde delen. Supersnel had google de fout verwijderd. Harms zat er verbijsterd naar te kijken. Nee, zijn identiteit was meteen weer verloren gegaan.
“Kom mannen, ik weet niet meer wie ik ben. Japie, nog een dubbele, ik drink mijn verdriet nu wel weg. Zoals een oud-collega soms zelfs met regelmaat mompelde: “waardeloos”. Enfin, mannen, ik kom vast nog een keertje langs. De Goddeloze Singel, een plek om terug te keren. De Friese Wouden, ach wanneer zal ik daar mijn tent eens opslaan?”
“Nou Harms, kom dan maar snel eens met je linnen onderdakje. Jij bent altijd welkom”.
Niet veel later verdween Harms in de coulissen landschapsrijke Friese Wouden. Een traantje wegpinkend schuifelde hij voort.

Nunspeet, 20/08/26

Bijna kieperde het mooie hoedje van Harms van zijn smaller wordend bolletje. Als je haar maar goed zit. Harms vond het geen gepaste slogan. Hij kreeg er een beetje heimwee van. Tijdens een van zijn korte fietsvakanties kwam hij een mooie tekst tegen.

“ Beter ’t haor ien de warre as de kop”.

Een Veluwenaar zou denken, “ik kan der met de kop niet meer bie.”

Wat heeft Harms? Is hij de weg kwijt? Die gedachten? Hij, Harms heeft helemaal geen haar meer op de kop, hooguit er wat onderaan bungelen. Vertwijfeld wilde Harms nu naar zijn haardos grijpen. Ach, had hij, die Wapse en Schele Japie zomaar ineens in de steek gelaten. Niks snapten ze van dat gebabbel over Ben. ‘t Zou de warmte geweest kunnen zijn, maar Harms nam een kloek besluit. Terug.

Niet veel later zagen Schele Japie en Wapse dat Harms letterlijk op zijn schreden was teruggekeerd.

“ Mannen” zo begon hij, “effe een bakke gewoon aqua maar geen destillata en vooruit, nemen jullie nu op mijn kosten, Japie, op MIJN kosten maar eens een flinke trappist. Gewoon omdat het lekker is en ik zelf ben jullie het verhaal over mijn vriend Ben verschuldigd.”
Japie was in de wolken. Kijk, als Harms gaat dokken, nou dan zal Schele Japie niet bokken.
De schuimkraag en de dieprode trappist stond zo mooi op de tafel. Alleen het zicht op de prachtige bokalen deed zelfs Harms watertanden. Maar hij besefte, dat wordt mijn dood.

“Mannen, in vroeger tijden ging ik aan de stiefel. Met broeder Ben. De ellendige tijd van ziekenhuisopname, enfin, daarover hoef ik niks te vertellen, maar daarvoor liep ik met grote regelmaat met Ben Berendsen. Wonderlijk mens. Zoals ieder mens een Godswonder is, daarvan ben ik overtuigd. Of jullie ook zo denken weet ik niet, maar Ben en ik zijn, zeg maar, toch wel een soort broeders.

Ben ging, maar beter kan ik zeggen moest, op familiebezoek. Juist met deze warme dagen voor de boeg was dat een echte uitdaging. En Ben zag het eigenlijk niet zo heel best zitten. Ga je naar de één dan kun je en mag je de ander natuurlijk niet overslaan en ja ook binnen de familiekring kunnen er lichte of minder lichte hebbelijkheden en onhebbelijkheden zijn.

In het leven heb je familie, noch broers en of zusters voor het kiezen. Dat is ons lot als stervelingen. Dat heb ik in de bijna driekwart eeuw van mijn leven al wel doorgekregen. Ooit zei ik, dat ik nooit gevraagd heb om op deze aardkloot rond te banjeren. Nu ik er toch en nog ben, moet ik, en zo vergaat het jullie ook, het maar doen met hen die jij nooit hebt uitgekozen maar wat ook heel fijn, mooi en wonderbaarlijk is, je kunt wellicht veel voor een ander betekenen door de kracht van Zijn liefde tot recht te laten komen binnen familiaire banden.

Je zou daar deel van kunnen uitmaken. Zelfs als ze door elkaar gaan kakelen. maar het is misschien ook mogelijk om van onderwerp te veranderen, en het werken aan “ liefde” bevorderen ten opzichte van hen die op je pad komen. Kijk, dat heb ik Ben ook gezegd.

Enfin, ’t is nu warm en van mijn broer kreeg ik op de camping drie weekjes geleden een mooi boek. Mijn onwankelbaar gemoed van geloof, hoop en liefde is daarmee bijna de grond ingeboord.

Hoewel ik kerkelijk leven en helaas ook kerkelijkhuisvuil best wel heb meegekregen, en meegemaakt in pak hem beet 4 jaar in de raad van een kerk te hebben gezeten, (achteraf geen pretje noch pretpark) kan ik niet anders concluderen dan dat daar ook veelvuldig door elkaar werd gekakeld, zelfs met stemverheffing en weinig verheffend. Sterker. Men sprak op vele manieren langs elkaar heen terwijl er wel een Tom Tom voorhanden was en er bijbels gezien helaas toch ook een stevige Babylonische spraakverwarring viel te constateren. Kortom: onze lieve Heer had en heeft vreemde kostgangers. Sommigen had ik geloof ik liever niet ontmoet, het beroerde is en was dat dit ook zgn “ broeders” waren (in mijn tijd geen zusters waar ik wel jaren om had gevraagd (gestreden?) en pas na mijn cq onze verhuizing mogelijk werd), maar of het in de huiskamer van de kerk daarna gezelliger en liefdevoller werd? Ik kan slechts gissen. Hoe dan ook, sla elkaar toch maar niet met bijbelteksten om de oren. Trek elkaar ook niet aan de oren. Was alleen in liefde elkaars voeten. Dat heb ik dus “mijn Ben “ fijntjes uitgelegd.

‎Nou heb je familie en familie en heb hem gezegd dat hij het echt met familie moet doen. Die heb je niet voor het kiezen en wat is er eigenlijk mooier dan alles waartoe je hier op aarde bent, binnen de familiekring te delen. Bovendien is een familiair bezoek bij alleen maar begrafenissen ook niet aanbevelenswaardig. Deze wijsneus, zo zei ik, meent dat het dus eigenlijk een voorrecht is om broers en zussen of zo te kunnen en te mogen bezoeken. Vooruit, Ben kon zich er wel redelijk in vinden.

Maar ja, eerlijk is eerlijk, familie heb je nooit uitgekozen, hooguit de broeders en zusters binnen een bepaalde gemeenschap. Of, zoals Ben fijntjes opmerkte, je hebt biologische broers en zussen als ook theologische broers en zussen.”

Proost mannen, laat die Trappist van het fijne klooster Westmalle nu niet langer verschralen!”

Nunspeet, 26 juni 2026

“Wonderlijk Wapse, daar is warempel Harms.” “ Ach Japie, die man is gepensioneerd, die heeft tijd genoeg.”

De woorden stierven weg. De hitte legde beslag op de beide mannen. In de schaduw van het mooie cafétje aan de Goddeloze Singel was het gewoon stil. Zoals op veel plekken in het Friese Woudengebied.

Schele Japie verwonderde zich. Zelfs Wapse zat niet eens meer op zijn praatstoel. Enfin, een gerstenat zou de kleine Friese pientere boer misschien uit zijn gesomber kunnen laten ontwaken. Maar ook Schele Japie was met de hitte niet meer de snelste. Wapse keek verbaasd naar het geschuifel. Tjonge, die wordt gewoon oud…

Niet veel later stonden er twee glazen met een mooie schuimkraag amechtig te staren naar twee dorstige kelen. Maar de rust werd wreed verstoord. Nou ja, wreed. Harms kwam aan wapperen. “Mannen, ik wens jullie de zegen…” maar verder kwam Harms niet. Gestotter en gestuntel bracht hij voort. “Oef, eerst eerst, eerst effe checken….mien suker, mannen…”
Geschrokken keken Schele Japie en Wapse naar Harms. t Zal toch niet door de warmte komen..

Na een poosje, Harms was bijgetrokken, moest Harms vertellen wat hij weer voor bijzonders onder de pet had. Nou ja, pet, een wonderlijk mooi hoedje sierde de oude baas

Tot vreugde van de marktkoopman die hem de nodige centjes had onttrokken, maar Harms was er wel degelijk blij mee.

“Vertel”, zei Wapse. “Zeg het, zei Japie, wat heb jij op je lever?”

Even keek Harms schichtig om zich heen. Ach heden, moest hij nu alweer vertellen? Die ouwe vrienden, ze zaten gewoon te wachten op wat nieuwtjes.

Ineens realiseerde Harms wat hij ooit zijn vriend Ben Berendsen had verteld. Wonderlijk. Enfin, beide mannen konden gewoon wel wachten op dat verhaal.
“Doe maar een bakje bruinebonensap Japie”, zo begin Harms. “Man met dit weer? Ja joh, alleen gerstenat van water is goed voor mij, misschien een glas Rivella en anders een niet suikerhoudend waterachtig spulletje. Dus nu toch maar een bakkie. Dit is voor mij Japie, gewoon “een bakkie troost”.

Gedrieën trokken de mannen verder de schaduw in. Onbarmhartig was de weerman van RTL geweest, overdrijvend natuurlijk over de extreme hitte, maar Harms kon op zijn spreekwoordelijk klompen, die overigens geen woord uitbrachten, alleen maar verse zweetlucht, narekenen dat het verzinsel Code Rood in heel het land langzaam maar zeker tot zijn afstompende hersenen begon door te dringen. Ja, had zijn vrouw gezegd, boven de 24,5 graden C gaan de hersenen minder functioneren. ’t Zou wat. Harms hersenen, voor zover aanwezig, functioneerden na zijn pensionering slechts onder de 10 graden. Harms moest er zelf wel een beetje om lachen.

“Heb ik jullie wel eens verteld over mijn broeder Ben?” Nu keken Schele Japie en boertje Wapse of ze het hoorden donderen in Keulen. Ver weg in ieder geval. “Nou Harms, ik dacht dat ik veel van je wist in de loop der jaren, maar over ene Ben, nee, t zegt mij niks.” Terwijl Japie die woorden had uitgesproken had Harms geconstateerd dat alle aandacht van Wapse, gevoed door verschrikkelijke nieuwsgierigheid op hem werd gericht. De kleine baas kon zich amper inhouden, “nee Harms, vertel man…”

“Weetje Wapse? Het is veul te heet. Ik zal het je nog wel eens vertellen. Maar let op, broeder Ben? ….”

Vertwijfeld zat Wapse in de schaduw bij Schele Japie op het bankje voor de kroeg. “Krijg nou wat, flikkert die zijn koffie naar binnen, betaalt contant zijn versnaperingen en dan sjeest die weg? Japie, was dat nou?”

Nunspeet, 25 juni 2026