“’t Zal toch niet? Is dat Harms? Lokkich nijjier” mompelend in zichzelf schoot het linker oog van Schele Japie, de oude kastelein van de Gulle Gaper aan de Goddeloze Singel in de Friese Wouden naar rechts om goed te zien. “Warempel, als dat Harms niet is. Wat moet die ouwe stukjesschrijver nu weer in het barre Noorden?” Japie sprak zichzelf al moed toe. Meteen werden de bruinen bonen vermalen. Die Harms, die lustte ze wel. En mompelend over zo’n bezoek op zo’n barre dag, voor Japie was het een welkome afwisseling. De sneeuw lag nog dik een centimeter of 20 boven de aardkloot. De dooie takken van de bomen priemden als waren pentekeningen tegen het firmament en dan, waarachtig waar, was daar die vent uit de Veluwse gronden in het heitelán.


“Dag Harms, wat fijn dat jij er bent man. Lokkich nijjier in protte sûnens en segen man. ’t Is hier zo verrekte stil, een bezoekje van jou is meer dan een borrel waard.”

Harms keek op naar zijn oude vriend. Hij schudde de pak sneeuw van zijn hoed, drapeerde de hoorapparaten maar in zijn geluidsholletjes en, nadat hij hoed en jas op de kapstok had gekieperd ontwaakte hij uit zijn bevroren staat.

“Ja Japie, ik vond, ik kan je niet helemaal alleen laten verPieteren. Dat begrijp je.” Even keek Japie hem met beide ogen aan. Die Harms toch, mooi meelevend. “Bakkie Harms?” Nou het was niet tegen dovemans oren gezegd. Harms moest er ook om grinniken. Hij, doof als een spreekwoordelijke kwartel, had die vraag al in zijn oren geknoopt. En een bak bruine bonensap van Japie, nee die sloeg hij nooit af.


“Maar Japie, zag ik het nu goed? Ja, horen doe ik het niet, maar stond jij nu in jezelf te oreren?” “Ach, Harms, een mens moet wat. Inderdaad, ik raak op leeftijd en het viel mij zelfs een tijdje geleden op dat ik soms, ik zeg wel nadrukkelijk soms hoor Harms, dat ik in mijzelf praat.”


Niet veel later stond de dampende bak bruinebonensap op de tafel. Beide mannen hadden zo hun eigen stek in deze gelagkamer en omdat er toch verder niemand was, konden de beide mannen gezellig keuvelen terwijl de dampen door het kleine kroegje een smaakvolle bijeenkomst garandeerden.

“Weet je Japie, je hoeft je daar niet voor te schamen hoor. Mijn moeder sprak bijvoorbeeld altijd met de hond als ze aan het koken was. En wis en zeker, dat beestje begreep het als de beste. Vooral als er wel eens een stukje kip of spek per ongeluk moedwillig op de grond kieperde. Ik zie het dier nog smachtensvol naar haar opkijken. En toen ik er iets van zei kreeg ik te horen dat er een of andere vroegere heilige ook altijd al met beesten sprak. ’t Was, aldus mijn moeder niet erg. En nu? Japie, ik geloof dat het geen teken is van dementie. Al willen ze tegenwoordig overal een etiket op plakken.”
“Weet je Harms, volgens mij moet de eerste mens ook met zijn beesten gesproken hebben, hij gaf ze allemaal namen!”
Verwondert keek Harms op naar de vrijgevochten en in zijn ogen,heidense, Friese kroegboer. Maar wel een fijne. Zo, dacht Harms, die kent de schriften. Het deed hem wonderbaarlijk goed.
“Zeg Japie, weet je, ik had vroeger ooit een waardige collega. Hij mopperde wel vaak dat de gesprekken tijdens het gezamenlijke koffiedrinken, van beduidend laag niveau waren. Hij vond het maar niks en om met zijn woorden te spreken “waardeloos”. Enfin, Japie, ik ben een kind van mijn moeder. En ik stond in mijn werkgedeelte en was in mijzelf aan het oreren. Best heel aangenaam en hoe meer ik mij op mijn gemak voel, hoe meer ik met mijzelf in gesprek ga. Enfin, hij kwam plotseling binnen en hoorde mij met mijzelf aan het delibereren.”
‘Hij vroeg mij of ik aan het dementeren was”.
“Nu Harms, dat is toch niet zo heel erg? Ieder mens spreekt toch zoals hij “gebekt” is?”
Even roerde Harms zijn voortreffelijke bak koffie. En het echt stuk Fries suikerbrood, het was zo overduidelijk aantrekkelijk, dat zelfs Harms, ondanks het verbod van alle doktoren en andere wijze mensen, zich niet aan dat verrukkelijke deel van moeder aarde kon onttrekken.
“Weet je Japie, zo begon Harms, weet je, over gebekt zijn gesproken. Die beste man, die zelf veelvuldig maar één woord in zijn mond had, waardeloos, die stond vervolgens mooi met “de bek vol tanden”. Vergeef mij dat ik het zo uitdruk, maar zo kwam het bij mij over als jij zegt “ieder mens spreek zoals hij of zij “gebekt” is.
“Hoe bedoel je dat nu weer Harms, ik kan je niet helemaal volgen. “
“Welnu Japie, toen hij vroeg of ik dement aan het worden was door met mijzelf te spreken heb ik geantwoord: welnu beste vriend, jij hebt een gebrek. Het gebrek van spreekmakkers op niveau: welnu, hier spreek ik met een mens van niveau. “
“Nou Japie, die stond letterlijk even met de “bek vol tanden”.
Grijnzend namen beide mannen nog maar eens een slok van het heerlijke bruinenbonesap. ” Op it nije jier, Harms.” Zeker Japie. Op it nije jier”.


Genoeglijk werd het samenzijn weer, bijna ouderwets , uh op niveau, dacht Harms.


Nunspeet, 6 januari 2026